Hayat ve İrade

  Hayatı, ister Tanrı tarafından verilen bir ödül, ister uygun koşullardan dolayı tesadüfen oluşan bir durum olarak görelim, onun varlığından gördüğümüz kadarıyla eminiz. Hayat, mekanı dünya ile birlikte canlılara reddedilmesi mümkün olmayan bir deneyim teklifi olarak düşünülebilir.

 İnsanlar bir zamandan sonra hayatta kalmak için gereken mecburi eylemlerin ötesine geçip farklı sorunlara el atmaya başladılar. Dünya'da, insanların fizyolojik sebeplerle sahip oldukları üstün özellikler, onların diğer canlılardan farklı yaşamalarına, dünyaya ve hatta evrene farklı etkiler yapmalarına neden oldu. İnsan daha akıllı seçimler yapabiliyor, bilinçleniyor, hızlı öğrenip bunu aktarabiliyordu.

 İradeyi ise "bir davranışın seçime bağlı olması olarak değil, bir şeyi gerçekleştirebilmek"  olarak tanımlarsak iradenin sadece insanlara ait olmadığı sonucuna varabiliriz. İrade sadece insan davranışları için düşünüldüğünde başka bir yazımda iradeyi seçime bağlamıştım. Burada irade, davranış kapasite ve çeşitliliği olarak geçiyor.
  İnsanlarda ayrı bir irade söz konusudur ve insanların gerçekleştirmeyi isteyeceği şeyler herhangi diğer bir hayvanın isteyeceğinden farklıdır. Burada bir insanın hayatın kaynağını sorgulayıp bir maymunun bunu yapamamasından bahsediyorum. Başka canlıların felsefesi olmaz. Bu tür sorgulamalar ayrı bir iradenin göstergesidir çünkü bu sorgulamaları yapan başka bir canlı yoktur. Sorgulama işini gerçekleştiren tek canlı insan olduğu için ayrı bir iradeden bahsettik. Başka bir canlı olsaydı bile yeterli görülürse ancak bu ayrı irade kategorisinin içine dahil edilirdi.

  İnsan hem fizyolojik olarak yeterince gelişmiş hem de temel psikolojik ihtiyaçların üstüne çıkabilmiştir. Yavru bir maymunun annesinden sevgi istemesiyle bebeklik evresinde olan bir insanın sevgi istemesinden, maymunların da insanların da yemek yeme, su içme gibi ortak ihtiyaçları olmasından dolayı insanlar hayvanlardan üstün değildir demek mantıklı değildir. Bu, Dünya sırf insanlar için yaratılmıştır yargısından bağımsız bir yargıdır. Fakat üstünlük konusunda iradesi üstün olan canlı daha üstündür diyebiliriz. Yani insanlar hayvanlardan üstündür. Dünyaya zarar verip, nefretlerine hapsolmaları insanlığın iradesinin hayvanlar üzerinde hakim olduğu gerçeğini değiştirmez. Güç üzerinden bir kıyaslama yapılması anormal değildir çünkü irade bir bakıma güç demektir.

  İrade, insanoğlunun daha özel olarak sahip olduğu bir özelliktir.  İnsan iradesi gezegenimizi zehirleyebilir de verdiği hasarı düzeltebilir de. Bugüne kadar sahip olduğumuz iradeyi ordular toplamak, büyük savaşları yapmak gibi şeylerde kullandık. Bu irade gücünün örgütlendiği devletler gibi sosyal kurumların hayatı ve gezegenimizi yaşanmayacak bir hale getirmemesini temenni ediyorum. İnsanoğlu sahip olduğu davranış kapasitesi(düşünme, algılama, muhakeme) gücünü insanlık ve gezegenin tümünün hayatı için kullanmalıdır. Kalın sağlıcakla..